Bij stichting JfP is het onze missie om subversieve bedreigingen voor onze democratieën te onderzoeken en bloot te leggen. Dit doen we via multidisciplinair en gelaagd onderzoek naar antidemocratische actoren, dat we publiceren in de vorm van gedetailleerde rapporten, onderzoeken of nieuwsberichten. We publiceren onze bevindingen echter niet altijd. In sommige gevallen nemen we contact op met relevante instellingen of personen die vertrouwen stellen in onze expertise en zinvol gebruik kunnen maken van ons onderzoek.
De afgelopen weken hebben we ons gericht op de gebeurtenissen in Nederland. Op 20 september 2025 escaleerde een demonstratie op het Malieveld in Den Haag in geweld. Dit incident vond plaats slechts weken voor de Nederlandse Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober. We volgen deze ontwikkelingen nauwlettend als onderdeel van onze missie om democratie te verdedigen en ondermijnende activiteiten te identificeren.
Wie zat erachter?
De demonstratie van 20 september op het Malieveld was georganiseerd door een jonge Nederlandse conservatieve influencer die online bekendstaat als Els Rechts. Via een GoFundMe-campagne haalde ze ongeveer 20.000 euro op voor de organisatie van het evenement. Haar berichten richtten zich op een conservatief publiek en waren bedoeld om mensen te mobiliseren tegen vluchtelingen en asielzoekers. Volgens haar en andere conservatieve influencers en politieke figuren vormen immigranten, vluchtelingen en asielzoekers een groot gevaar voor het land: ze zouden schaarse woningen inpikken, de arbeidsmarkt onder druk zetten en zelfs de criminaliteit opdrijven. Immigratie en asielopvang zijn inmiddels uiterst polariserende onderwerpen geworden.
Welke slogan bracht ongeveer 3.500 mensen op de been? Genoeg = Genoeg. Deze slogan werd ook gedeeld op een populaire Facebookpagina genaamd The Dutch Hooligan Scene, een groep voor voetbalhooligans uit het hele land. Dat was een belangrijke factor. Veel van de gewelddadige actoren die confrontaties zochten met de politie en vernielingen aanrichtten, droegen zwarte kleding, gezichtsbedekkingen en vlaggen met logo’s van Nederlandse voetbalclubs.
De demonstratie bood echter niet alleen ruimte voor chaos en vernieling. Andere deelnemers scandeerden anti-asiel- en anti-immigrantenleuzen en brachten de Hitlergroet. Ook de ultraconservatieve organisatie Defend Netherlands speelde een belangrijke rol tijdens de gebeurtenissen. Sommige rechtse commentatoren hebben betoogd dat de ANTIFA-beweging ook aanwezig was, wat de spanningen waarschijnlijk heeft vergroot.
Hoe liep het af?
Het geweld bereikte een hoogtepunt toen een groep demonstranten richting het parlementsgebouw trok. Onderweg vernielden ze de kantoorramen van D66, een liberale politieke partij. In totaal werden bijna 40 personen aangehouden. Een aantal voertuigen werd in brand gestoken en vier politieagenten raakten gewond bij de rellen.
De Nederlandse media berichtten uitgebreid over de gebeurtenissen op het Malieveld en ontketenden een discussie over politieke polarisatie, extremisme, misinformatie en desinformatie. Daarom hebben we besloten een overzicht samen te stellen van al onze bijdragen in verschillende Nederlandse nieuwsmedia, artikelen, interviews en podcasts, zodat iedereen het onderwerp gemakkelijker kan onderzoeken. Hier zie je ook een andere kant van ons onderzoek en onze samenwerking met journalisten en de media.
Onze media-optredens
Slechts twee dagen na de gebeurtenissen namen we deel aan een interview in Pauw & De Wit, samen met Dilan Yeşilgöz, Elodie Verweij, Nine Kooiman en Marieke de Vries. Dit interview is gratis te bekijken op YouTube en heeft een bijbehorend artikel.
Onze directeur Jelle Postma komt aan het woord in dit artikel van nu.nl, waarin hij ons theoretische model van de anti-rechtendiamond gebruikt om het gedrag van sommige actoren bij de demonstratie te verklaren. RTL Nieuws besteedde ook aandacht aan Jelle in het volgende artikel over het Malieveld, met een focus op het extreme geweld dat plaatsvond. Het AD nam ons eveneens op in hun artikel over het Malieveld, met aandacht voor het extreme niveau van politiek geweld, vernieling van eigendommen en vandalisme.
Tot slot gaven NOS en de Volkskrant ons de kans om ons onderzoek naar politieke polarisatie te presenteren, en lieten zien hoe angst wordt ingezet om onrust te creëren en fysiek geweld uit te lokken.
Dank aan alle journalisten en redactiemedewerkers die contact met ons hebben opgenomen en vertrouwen hebben gesteld in onze expertise en ons onderzoek. We zijn blij dat we hebben kunnen bijdragen aan een meer genuanceerde discussie over de huidige staat van onze democratie en staan open voor verdere samenwerking en gesprek.
Als je gevoelige informatie hebt over schendingen van je rechten, mogelijke bedreigingen voor democratieën, desinformatie, politieke samenzweringen of mogelijke aanknopingspunten voor verder onderzoek, moedigen we je aan contact met ons op te nemen via ons SafeSend-platform.
