Christelijk nationalisme als aanjager van extreemrechts in Nederland
Kruizen bij anti-asieldemonstraties. Beeldtaal uit de kruistochten op spandoeken en kleding. Extreemrechtse Defend-leden die toetreden tot nieuwe Tempeliersorden. Politici die steeds vaker christelijk-nationalistische retoriek overnemen.
JfP documenteerde hoe christelijk-nationalistische symbolen en ideologie wereldwijd aan kracht winnen. In de Verenigde Staten, Hongarije en Polen heeft dit patroon al regeringen omgevormd, grondwetten herschreven en burgerrechten teruggedraaid. Wat JfP nu in Nederland waarneemt zijn vroege signalen van hetzelfde patroon.
Belangrijkste bevindingen
De bevindingen zijn gebaseerd op veldobservaties, monitoring van open bronnen en financiële en organisatorische data uit meerdere onderzoeken.
Rond de anti-asielprotesten in Loosdrecht, Amsterdam en Ter Apel identificeerde JfP kruizen die in processie werden meegedragen, rozenkransen naast nationalistische symbolen en symbolen van witte superioriteit, en beeldtaal uit de kruistochten die actief werd verspreid. Deze symbolen bepalen wie erbij hoort en wie niet.
Sinds januari 2026 treden leden van Defend Den Bosch toe tot OSMTH Nederland, een orde verbonden aan de tradities van de middeleeuwse Tempeliers. Tegelijkertijd intensiveren diezelfde leden hun online verspreiding van christelijke boodschappen.
In de netwerken die JfP monitorde duiken “remigratie” en expliciete verwijzingen naar de Grote Vervangingstheorie steeds op. Bij de protesten in Loosdrecht stelde voormalig PVV-politicus Gidi Markuszower: “we worden omvolkt.” Een verbindende figuur in deze netwerken is de Oostenrijkse extreemrechtse activist Martin Sellner, die zijn ideologie expliciet heeft gekoppeld aan het bewaken van de christelijke beschaving. Lidewij de Vos van Forum voor Democratie spreekt op de aankomende “Remigratie”-top in Porto.
Hetzelfde patroon, elders al werkelijkheid
De taal van Project 2025, van Orbáns grondwettelijke hervormingen en van de bijeenkomsten van Tommy Robinson weerklinkt nu ook op spandoeken bij Nederlandse azc-protesten. In de Verenigde Staten is ongeveer de helft van de voorstellen van Project 2025 inmiddels doorgevoerd. In Hongarije gebruikte Orbán EU-fondsen om internationale christelijk-nationalistische netwerken op te bouwen. In Polen produceerde de kerk-staatsalliantie onder PiS een van de meest restrictieve abortuswetgevingen van Europa.
Een waarschuwing van Nederlandse kerken
De Raad van Kerken publiceerde in april 2026 namens negentien Nederlandse kerkgenootschappen, die ongeveer vijf miljoen gelovigen vertegenwoordigen, een formele waarschuwing. De Raad omschreef de radicaal-rechtse ideologie die geloofsgemeenschappen infiltreert als “racistisch, antisemitisch, een bedreiging voor de democratie en de rechtsstaat, en een bedreiging voor het christelijk geloof zelf.” De waarschuwing richtte zich specifiek op het gebruik van christelijke identiteit als graadmeter voor wie erbij hoort en wie niet.
Nederland is geen uitzondering
Ogenschijnlijke eenlingen die kruizen dragen bij azc-protesten zijn verbonden met een breder ecosysteem: geldstromen die JfP heeft gedocumenteerd, opleidingsnetwerken van Amerikaanse evangelische instellingen, juridische strategieën in Europese rechtbanken, en versterking door enkele van de rijkste mensen ter wereld. De Raad van Kerken heeft vanuit de kerk gesproken. Democratische instellingen en nationale media staan voor dezelfde opgave.
Doe mee en steun het onderzoek van Stichting Justice for Prosperity.
